De Europese Unie en de rest van de wereld

De Europese Unie heeft een grote invloed op de rest van de wereld. Door de vergaande samenwerking kan Europa een belangrijke rol spelen op het gebied van handel, vrede en ontwikkeling.

EU als handelspartner

De EU is het grootste handelsblok van de wereld. Maar liefst 20 procent van alle import en export op de wereld gaat door de EU. Hierdoor heeft de EU een grote invloed op de verdeling van goederen en kapitaal over de

hele wereld. De EU onderhandelt met andere landen en de Wereld Handels Organisatie over de handelsvoorwaarden van elkaars goederen en diensten.

Een belangrijk streefpunt van de Europese Unie is het gelijk stellen van de voorwaarden voor handel voor rijke en arme landen, zodat welvaart zich ook kan verspreiden over minder ontwikkelde gebieden. De Unie onderhandelt regelmatig met ontwikkelingslanden over het openstellen van elkaars markten voor goederen en diensten, zodat afzetmarkten voor producenten worden vergroot. Buiten de directe onderhandelingen met landen zelf, participeert de EU namens zijn 27 lidstaten ook in onderhandelingen met de Wereld Handels Organisatie (WHO). Meer weten?

EU ontwikkelingshulp en noodhulp

Meer dan de helft (55%) van alle ontwikkelingshulp ter wereld komt van landen uit de EU. Het totale ontwikkelingsbudget binnen de EU begroting voor de periode 2007-2013 is 17 miljard euro. Ook storten de EU-lidstaten elk jaar een bijdrage in het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF). Het budget van dit fonds voor de periode 2008-2013 is 22,6 miljard euro. In totaal heeft de EU dus voor 7 jaar bijna 40 miljard te besteden.

verwoesting
Verwoesting na een aardbeving

Bovenop het geld dat ze al indirect aan ontwikkelingshulp besteden door geld te geven aan het EOF en door contributie te betalen aan de EU, hebben de EU-lidstaten ook nog afspraken gemaakt over geld dat ze rechtstreeks besteden aan ontwikkelingshulp. Vanaf 2015 moet elke lidstaat 0,7% van hun BNP uitgeven aan ontwikkelingshulp. Vier landen doen dit nu al: Denemarken, Luxemburg, Zweden en Nederland!

Vroeger gaf de EU vooral ontwikkelingshulp aan Afrikaanse landen en aan de opbouw van infrastructuur in arme regio's. Nu geeft de EU ook geld aan andere regio's zoals Azie, Latijns-Amerika en het Midden-Oosten en aan zaken als humanitaire hulp, armoedebestrijding en verbetering van mensenrechten. Om aan de Millenniumdoelstellingen te kunnen voldoen, is het accent bovendien ook meer verschoven naar zorg en onderwijs.

Daarnaast heeft de EU geld beschikbaar om andere landen te helpen in nood, zoals bij de tsunami in Japan of bij de aarbeving in Haiti.

EU defensiebeleid

Vroeger ging defensie vooral over het verdedigen van een eigen land tegen aanvallen. Nu is het zenden van een leger vaker bedoeld om vrede te bewaren, of te helpen bij de opbouw van een land dat is verwoest door een oorlog of interne conflicten.

Met het Verdrag van Maastricht heeft de EU besloten tot een gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid. De EU kan zich uitspreken over zaken als mensenrechten en gewapende conflicten. De EU heeft geen eigen leger, maar er wordt wel gewerkt aan een gezamenlijk defensiebeleid van de EU. 

oorlog en vrede

Al sinds mei 2002 komen de ministers van defensie van alle lidstaten van de EU een paar keer per jaar bijeen om een defensiebeleid op te stellen. Op 12 juli 2004 werd het EU-defensieagentschap opgericht, waar alle lidstaten (behalve Denemarken) aan deelnemen.

In 2010 hebben de EU-landen ingestemd met een Spaans voorstel over de verdere ontwikkeling van een Europese snelle-interventiemacht. Die moet in geval van humanitaire of andere crisissituaties snel ter plaatse hulp kunnen verlenen. Meer weten?